Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο πλαίσιο συνέντευξης τύπου που δόθηκε στις 6 Απριλίου, παρουσία εκπροσώπων της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, παρουσίασε τις στρατηγικές δράσεις και πρωτοβουλίες του Υπουργείου Πολιτισμού για την ενσωμάτωση και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στον πολιτιστικό τομέα.
Η στρατηγική του ΥΠΠΟ εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής για την ΤΝ και βασίζεται σε δύο βασικές μελέτες:
- την «Εθνική Στρατηγική Ενσωμάτωσης της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Διαχείριση, Διατήρηση και Προώθηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς»
- και τη «Στρατηγική Μελέτη για την προστασία των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων κατά την ανάπτυξη της ΤΝ σε όλες τις μορφές τέχνης».
Η «Στρατηγική Μελέτη για την προστασία των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων κατά την ανάπτυξη της ΤΝ σε όλες τις μορφές τέχνης», η οποία καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας και αφορά στον τομέα του Σύγχρονου Πολιτισμού και της δημιουργικής βιομηχανίας, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα της προστασίας των δημιουργών, στη θωράκιση της δημιουργικότητας και του πρωτότυπου περιεχομένου, καθώς και στις εργασιακές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
Η Υπουργός Πολιτισμού τόνισε, ότι η έγκαιρη διαμόρφωση του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου για την εξισορρόπηση καινοτομίας και προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας θεωρείται παράγοντας καίριας σημασίας. Ανέφερε επίσης ότι η συντελούμενη διοικητική αναδιοργάνωση του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας και ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου του θα συμβάλουν σημαντικά προς την κατεύθυνση αυτή.
Κατά τη συνέντευξη τύπου, η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του ΟΠΙ, Μαρία-Δάφνη Παπαδοπούλου, ανέδειξε το κεντρικό παράδοξο της εποχής: «Όσο πιο ισχυρή γίνεται η τεχνητή νοημοσύνη, τόσο πιο πολύ εξαρτάται από κάτι που δεν μπορεί να παράγει η ίδια — την πρωτότυπη ανθρώπινη δημιουργία. Δεν είναι ανταγωνιστές. Είναι αλληλένδετοι. Το ζητούμενο είναι να υπάρχιε και ο αντίστοιχος σεβασμός.» Παρουσιάζοντας τα ευρήματα της Στρατηγικής Μελέτης του ΟΠΙ — της πρώτης συστηματικής καταγραφής των προκλήσεων που θέτει η ΤΝ για την πνευματική ιδιοκτησία στην Ελλάδα — επισήμανε ότι τα εμπειρικά δεδομένα είναι ανησυχητικά: σωρευτικές απώλειες 22 δισ. ευρώ για τη μουσική και τον οπτικοακουστικό τομέα έως το 2028, ενώ μεταφραστές και μεταγλωττιστές βλέπουν το 56% των εσόδων τους σε κίνδυνο. Υπογράμμισε ότι η απειλή δεν αφορά μόνο τον μεμονωμένο δημιουργό, αλλά το ίδιο το οικοσύστημα από το οποίο τρέφεται ο πολιτισμός.
Η κ. Παπαδοπούλου τόνισε ότι η Ελλάδα δεν υστερεί έναντι των άλλων κρατών μελών, κανένα εκ των οποίων δεν έχει ακόμη θεσπίσει ολοκληρωμένη εθνική νομοθεσία για ΤΝ και πνευματική ιδιοκτησία, ενώ χώρες που επιχείρησαν να προχωρήσουν γρήγορα — όπως η Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία — αναγκάστηκαν να αποσύρουν νομοσχέδια υπό την πίεση του δημιουργικού κλάδου.
Παρουσιάζοντας τις συστάσεις πολιτικής της μελέτης σε επτά θεματικούς άξονες, πρότεινε σταδιακή και τεκμηριωμένη προσέγγιση μέσω επιτροπής, διαβούλευσης και νομικών μελετών, εμπνεόμενη από τις χώρες που το έκαναν σωστά. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη γλωσσική ανισότητα που πλήττει την Ελλάδα: τα ελληνικά αντιπροσωπεύουν λιγότερο από 1% των δεδομένων εκπαίδευσης των μεγάλων μοντέλων ΤΝ, με άμεσες συνέπειες για την πολιτιστική εκπροσώπηση και τη βιωσιμότητα των Ελλήνων δημιουργών. Κατέληξε με τη θέση που χαρακτήρισε ως αδιαπραγμάτευτη: «Δεν είμαστε αντίθετοι στην ΤΝ. Είμαστε αντίθετοι στην ΤΝ χωρίς κανόνες.»
Στην εν λόγω συνέντευξη τοποθετήθηκαν επίσης ο Ιωάννης Μαστρογεωργίου, Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Ελληνικής Κυβέρνησης, μέλος του ΔΣ της “ΦΑΡΟΣ AI FACTORY” και της Ειδικής Επιτροπής Τεχνητής Νοημοσύνης του ΥΠΠΟ, ο Δρ. Κωστής Χλουβεράκης, εταίρος της Ernst &Young Ελλάδος, ο οποίος παρουσίασε το βασικό πλαίσιο αρχών της μελέτης που εκπονήθηκε για την αξιοποίηση της ΤΝ στην πολιτιστική κληρονομιά και ο Καθηγητής της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ Γεώργιος Στάμου, ο οποίος ανέδειξε τους τρεις βασικούς άξονες ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Τονίζεται, ότι μεταξύ των βασικών αξόνων περιλαμβάνονται η ανάπτυξη Ελληνικών Χώρων Δεδομένων για τη γλώσσα και τον πολιτισμό, η δημιουργία Ελληνικού Μεγάλου Γλωσσικού Μοντέλου (LLM), η αξιοποίηση θεματικών chatbots και εργαλείων ΤΝ, καθώς και η ψηφιακή αποκατάσταση μνημείων και η ανάπτυξη εμβυθιστικών εμπειριών μέσω τεχνολογιών εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας (VR/AR). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, επίσης, στη δημιουργία σύγχρονων ψηφιακών υποδομών, στην ενοποίηση και σημασιολογική ανάλυση πολιτιστικών δεδομένων, καθώς και στην προστασία μνημείων μέσω καινοτόμων τεχνολογιών, όπως τα ψηφιακά δίδυμα (digital twins). Παράλληλα, ενισχύεται η διεθνής εξωστρέφεια και η πολιτιστική διπλωματία, ιδίως σε ζητήματα επαναπατρισμού πολιτιστικών αγαθών.
Στο πλαίσιο της ως άνω στρατηγικής το ΥΠΠΟ κατάρτισε Ειδική Επιτροπή για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τον Πολιτισμό η οποία απαρτίζεται από τους: Λίνα Μενδώνη (Πρόεδρος), Ιωάννη Μαστρογεωργίου, Γεώργιο Στάμου, Ευάγγελο Καρκαλέτση, Βασιλική Γεροπάντα, Γεώργιο Κουμεντάκη, Ολυμπία Βικάτου, Ιωάννα Χαραλάμπους, Μαρία-Δάφνη Παπαδοπούλου, Ιωάννη Μυλωνά, Νίκη-Μόνικα Τσιλιμπέρδη, Μαρία-Ξένη Γαρέζου, Σωτήριο Πατρώνο και Κωνσταντίνο Πλατίτσα.
Δείτε περισσότερα εδώ.